Zanim została ikoną. W 95. rocznicę urodzin Kaliny Jędrusik Archiwa Państwowe publikują nieznane świadectwo maturalne artystki.

5 lutego 2026 r., w 95. rocznicę urodzin Kaliny Jędrusik, Archiwa Państwowe po raz pierwszy udostępniły szerokiej publiczności pełny skan jej świadectwa maturalnego z 1949 roku. Dokument z zasobu Archiwum Państwowego w Częstochowie zawiera m.in. nieznane zdjęcie 18-letniej Jędrusik w szkolnym mundurku oraz wykaz ocen. – To jedna z wielu naszych archiwalnych perełek, które działają … Read more

Izabela kontra Edward II: królowa, faworyt i upadek tyranii

Anglia początku XIV wieku stała się areną walki o wpływy i władzę. Król Edward II coraz bardziej oddalał się od żony, Izabeli Francuskiej, faworyzując bezwzględnego Hugh Despensera. Upokorzona królowa nie zamierzała jednak biernie znosić odsunięcia na bok — a napięcie na dworze rosło z każdym dniem. Artykuł powstał na podstawie książki Helen Castor Wilczyce. Królowe, … Read more

Czym były biustonosze gotowe do wystrzału?

Niebezpieczny element bielizny, niezalecany w pobliżu rzeczy wrażliwych na nakłucie. Zaczęło się niewinnie – jako prosta metoda konstrukcji wczesnych biustonoszy w latach 20. i 30. XX wieku, ale dość szybko zrobiło się ryzykownie. Już w okolicy lat 40. i 50. Ekstremalnie spiczaste biustonosze (zwane przez ówczesnych bullet bra ze względu na ich podobieństwo do pistoletowego … Read more

Wilkołaki i wampiry czyli Siedmiogród między mitem a codziennością

W 1937 roku brytyjski reporter i podróżnik Bernard Newman przemierza Europę na rowerze. W karpackiej wsi Borgóprund, w samym sercu Siedmiogrodu, trafia na wieczór pełen opowieści o wampirach i wilkołakach. Newman pokazuje, że nie są one jedynie folklorem, lecz częścią codziennego porządku świata — miejsca, gdzie mit wciąż żyje obok nowoczesności. Tekst jest fragmentem książki … Read more

Diolkos czyli statkiem po lądzie

Wąski przesmyk koryncki od tysięcy lat stanowił wyzwanie dla żeglarzy. Dziś przecina go Kanał Koryncki, ale na długo przed jego budową starożytni Grecy znaleźli własny sposób na „przenoszenie morza przez ląd”. Tak powstał diolkos – niezwykła kamienna droga, po której statki przeciągano niczym po starożytnej autostradzie. Kanału Korynckiego – przydatny, ale niełatwy do żeglugi Dla … Read more

Safona z Lesbos – dziesiąta muza

Żyła ponad 2600 lat temu, a mimo to jej słowa o miłości, tęsknocie i pożądaniu do dziś znajdują odbiorców. Safona z Lesbos była nauczycielką oraz artystką. A z czasem stała się legendą. Inspiracją do napisania artykułu jest książka Daisy Dunn, Zagubiony wątek. Historia starożytności oraz kobiet, które ją tworzyły, Wydawnictwo Literackie, 2026. Z historii starożytnej … Read more

Zawalenie hali MTK – jak do niego doszło?

Przyczyną katastrofy Międzynarodowych Targów Katowickich nie był śnieg, ale nagromadzenie ludzkich błędów. A wystarczyło zrobić rzeczy, jak należy… Nie można powiedzieć, że nic nie zwiastowało tej katastrofy Międzynarodowych Targów Katowickich. Ale żeby to stwierdzić, musimy przyjrzeć się samej hali oraz temu, w jaki sposób powstała i jakie wcześniej zauważono problemy w jej funkcjonowaniu. Ale po … Read more

Już w środę premiera „Ołowianych dzieci”

Lata 70., Szopienice – dzielnica Katowic sąsiadująca z hutą metali nieżelaznych. Wśród mieszkańców zaczynają pojawiać się niepokojące zachorowania, także wśród dzieci. Szybko okazuje się, że przyczyną jest ołowica. Do tych dramatycznych wydarzeń nawiązuje serial „Ołowiane dzieci”, który zadebiutuje na Netflixie już w najbliższą środę, 11 lutego. Główną bohaterką produkcji jest Jolanta Wadowska-Król – pediatra starająca … Read more

Ołowiane dzieci z Szopienic. Historia, którą próbowano ukryć

W latach 70. w Szopienicach, przemysłowej dzielnicy Katowic, setki dzieci zapadały na ołowicę, chorobę wywołaną działalnością pobliskiej huty metali nieżelaznych. Sprawa przez długi czas była zamiatana pod dywan, a jej ujawnienie wymagało odwagi jednej lekarki, Jolanty Wadowskiej-Król, która postawiła dobro najmłodszych ponad własną karierę. W kontekście tej historii polecamy książkę Michała Jędryki.

Defilada Szacunku – patriotyczne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej w Warszawie

14 lutego 2026 roku, w Warszawie odbędą się patriotyczne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej pod nazwą „Defilada Szacunku”. Wydarzenie, organizowane jest przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przy wsparciu Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego i ma na celu upamiętnienie żołnierzy Armii Krajowej oraz uhonorowanie żyjących kombatantów. W uroczystości udział wezmą: … Read more