Tomyris i Cyrus Wielki. Krwawa zemsta królowej Massagetów

Tomyris, legendarna królowa Massagetów, rzuciła wyzwanie Cyrusowi Wielkiemu. Jej zemsta przeszła do historii starożytności. Tekst stanowi fragment książki Daisy Dunn „Zagubiony wątek. Historia starożytności oraz kobiet, które ją tworzyły” wydanej przez Wydawnictwo Literackie w 2026 roku. Już setki lat przed tym, jak upadła dynastia Pizystratydów, koczowniczy lud Massagetów przemierzał wschodnie wybrzeże Morza Kaspijskiego. Ci silni … Read more

Feliks Stamm – ojciec polskiego boksu

Kiedy dziś mówi się o złotej erze polskiego boksu, pada jedno nazwisko: Feliks Stamm. Nie był mistrzem olimpijskim, nie zachwycał tłumów efektownymi nokautami. A jednak to on sprawił, że świat zaczął traktować Polskę jako bardzo poważnego przeciwnika w pięściarstwie. Inspiracją dla napisania artykułu stała się książka Niny Majewskiej-Brown „Teddy. Niepokorny bokser z Auschwitz” wydana przez … Read more

Rowerem na Wschód 1937

CiekawostkiHistoryczne.pl » Miejsce » Historia powszechna » Historia Rosji » Rowerem na Wschód 1937 Kategoria: Dwudziestolecie międzywojenne Autor: Redakcja Data publikacji: Do jakiego miejsca w Europie można się wybrać rowerem, by móc powiedzieć, że to niebywale trudny wyczyn? Od niemal stu lat odpowiedź się nie zmieniła. Do Rosji. Angielski dżentelmen i szpieg, pisarz o niezwykłym … Read more

August Kowalczyk – uciec z piekła. Historia więźnia Auschwitz i artysty

Ten przyszły wybitny aktor był jednym z wielu, którym wojna odebrała młodość. August Kowalczyk trafił do piekła Auschwitz, skąd dzięki niezwykłej sile woli udało mu się uciec. Przekuł jednak swoją traumę w siłę artystycznego przekazu – w tym w niezwykłą opowieść, którą odczarował nadany mu w obozie numer. W kontekście tego wpisu polecamy książkę Mirosława … Read more

Zanim została ikoną. W 95. rocznicę urodzin Kaliny Jędrusik Archiwa Państwowe publikują nieznane świadectwo maturalne artystki.

5 lutego 2026 r., w 95. rocznicę urodzin Kaliny Jędrusik, Archiwa Państwowe po raz pierwszy udostępniły szerokiej publiczności pełny skan jej świadectwa maturalnego z 1949 roku. Dokument z zasobu Archiwum Państwowego w Częstochowie zawiera m.in. nieznane zdjęcie 18-letniej Jędrusik w szkolnym mundurku oraz wykaz ocen. – To jedna z wielu naszych archiwalnych perełek, które działają … Read more

Izabela kontra Edward II: królowa, faworyt i upadek tyranii

Anglia początku XIV wieku stała się areną walki o wpływy i władzę. Król Edward II coraz bardziej oddalał się od żony, Izabeli Francuskiej, faworyzując bezwzględnego Hugh Despensera. Upokorzona królowa nie zamierzała jednak biernie znosić odsunięcia na bok — a napięcie na dworze rosło z każdym dniem. Artykuł powstał na podstawie książki Helen Castor Wilczyce. Królowe, … Read more

Czym były biustonosze gotowe do wystrzału?

Niebezpieczny element bielizny, niezalecany w pobliżu rzeczy wrażliwych na nakłucie. Zaczęło się niewinnie – jako prosta metoda konstrukcji wczesnych biustonoszy w latach 20. i 30. XX wieku, ale dość szybko zrobiło się ryzykownie. Już w okolicy lat 40. i 50. Ekstremalnie spiczaste biustonosze (zwane przez ówczesnych bullet bra ze względu na ich podobieństwo do pistoletowego … Read more

Wilkołaki i wampiry czyli Siedmiogród między mitem a codziennością

W 1937 roku brytyjski reporter i podróżnik Bernard Newman przemierza Europę na rowerze. W karpackiej wsi Borgóprund, w samym sercu Siedmiogrodu, trafia na wieczór pełen opowieści o wampirach i wilkołakach. Newman pokazuje, że nie są one jedynie folklorem, lecz częścią codziennego porządku świata — miejsca, gdzie mit wciąż żyje obok nowoczesności. Tekst jest fragmentem książki … Read more

Diolkos czyli statkiem po lądzie

Wąski przesmyk koryncki od tysięcy lat stanowił wyzwanie dla żeglarzy. Dziś przecina go Kanał Koryncki, ale na długo przed jego budową starożytni Grecy znaleźli własny sposób na „przenoszenie morza przez ląd”. Tak powstał diolkos – niezwykła kamienna droga, po której statki przeciągano niczym po starożytnej autostradzie. Kanału Korynckiego – przydatny, ale niełatwy do żeglugi Dla … Read more

Safona z Lesbos – dziesiąta muza

Żyła ponad 2600 lat temu, a mimo to jej słowa o miłości, tęsknocie i pożądaniu do dziś znajdują odbiorców. Safona z Lesbos była nauczycielką oraz artystką. A z czasem stała się legendą. Inspiracją do napisania artykułu jest książka Daisy Dunn, Zagubiony wątek. Historia starożytności oraz kobiet, które ją tworzyły, Wydawnictwo Literackie, 2026. Z historii starożytnej … Read more